Tin tức

Khảo sát đánh giá thực trạng và chọn lọc giống bơ tại Tây Nguyên

27/09/2015 9:19:09 SA
KẾT QUẢ CHỌN LỌC GIỐNG BƠ (Persea americana Mills.) Ở TÂY NGUYÊN
Cây Bơ là loài cây hai lá mầm, tên khoa học là Persea americana Mills. thuộc họLauraceae (long não), nguồn gốc vùng nhiệt đới Trung Mỹ và đã được phát tán tới phía Nam nước Mỹ, tới quần đảo Antilles và nhiều quốc gia khác như: Colombia, Venezuela,... Có liên quan đến họ này là cây quế (Cinanmon), cây dẻ(Sasafras) và cây hồng ngọt (Sweet bay). Số nhiễm sắc thể của loài Persea americanalà 2n = 24. Tuy vậy, vẫn phát hiện ra dạng tam bội (3n) và tứbội (4n), (Salazar - Garcia, S., E.M. Lord và C.J. Lovatt, 1998). Có 3 chủng sinh thái (ecological races) Mexican, Guatemalan và West Indian. Tuy nhiên, ba chủng này không đủ khác biệt để được coi là các loài riêng rẽ vì chúng có bộ gen rất giống nhau, dễ dàng lai với nhau, các con lai có những ưu điểm về khả năng thích ứng và đặc điểm nông học được cải thiện rõ rệt.
Theo thống kê của FAO (2005), trên thế giới có 63 nước sản xuất với tổng diện tích 392,5 ngàn ha, tổng sản lượng 3.222 ngàn tấn, năng suất trung bình 8,2 tấn/ha, các quốc gia có sản lượng lớn trên 100 ngàn tấn là Mexico (1.040,4 ngàn tấn), Indonesia (263,6 ngàn tấn), Mỹ(214 ngàn tấn), Colombia (185,8 ngàn tấn), Brazil (175 ngàn tấn), Chile (163 ngàn tấn), Cộng hoà Dominique (140 ngàn tấn), Peru (102 ngàn tấn). Nhiều quốc gia dành phần lớn sản lượng cho tiêu thụ nội địa. Các quốc gia xuất khẩu Bơ chủ yếu là Mexico (135,9 ngàn tấn), Chile (113,6 ngàn tấn), Israel (58,3 ngàn tấn), Tây Ban Nha (53,2 ngàn tấn), Nam Phi (28,6 ngàn tấn). Năng suất trung bình quả bơ biến thiên rất mạnh, từ 1,3 tấn/ha (Bồ Đào Nha) đến 28,6 tấn/ha (Samoa), chủyếu là do giống, khả năng thâm canh, phương thức trồng và điều kiện khí hậu. Nhìn chung, trong điều kiện khí hậu nhiệt đới và kiểu Địa Trung Hải cây Bơ cho năng suất cao hơn ôn đới nhưng chất lượng quả bơ vùng ôn đới và kiểu khí hậu Địa Trung Hải cao hơn vùng nhiệt đới thuần. Mục tiêu của ngành trồng bơ toàn thế giới là cố gắng nâng cao năng suất lên trên 30 tấn/ha trong điều kiện chuyên canh theo lối công nghiệp bằng các biện pháp như giống và gốc ghép tốt, trồng dày có điều chỉnh mật độ và tạo hình, tưới nước, điều khiển dinh dưỡng giảm rụng quả, bảo vệ thực vật (A.W. Whiley & cs, 2002).
Từ 2006 đến 2009 đã tiến hành tuyển chọn tại 4 tỉnh Gia lai, Daklak, Dak nông và Lâm đồng được 61 dòng tại Tây nguyên và 12 giống nhập nội. Dựa vào tiêu chuẩn chọn lọc và thông qua so sánh, đánh giá các dòng, giống trồng trong các mô hình và vườn tập đoàn giống đề tài đã chọn lọc được 7/61 dòng và 3/12 giống nhập nội. Các dòng bơ chọn lọc và giống bơ này đều thể hiện được năng suất và chất lượng tốt nhất.